Actie en mechanisme

- [ANTIDIARREE], [OPIACETISCHE AGONIST (MU)]. Pethidinederivaat. Een µ-opiaatreceptoragonist die de afgifte van acetylcholine en prostaglandinen in de myenterische plexus van Auerbach remt, waardoor de darmperistaltiek afneemt. Door de darmtransit te verminderen, bevordert het de absorptie van water en elektrolyten, waardoor de frequentie en hoeveelheid stoelgang afneemt en de viscositeit ervan toeneemt. Het heeft ook een zekere antisecretoire werking. Het verhoogt ook de tonus van de anale sluitspier, waardoor incontinentie afneemt.

Farmacokinetiek

Orale toediening:

- Absorptie: Het wordt in de darm opgenomen met een biologische beschikbaarheid van 40%. Het ondergaat een first-passmetabolisme. De Cmax wordt bereikt na 5 uur (capsules) of 2,5 uur (oplossingen). De effecten houden tot 24 uur aan.

- Distributie: Het circuleert gebonden aan plasma-eiwitten (97%). Het passeert de bloed-hersenbarrière met grote moeite.

- Metabolisme: Het wordt in de lever gemetaboliseerd, waarbij inactieve metabolieten ontstaan.

- Eliminatie: Het wordt geëlimineerd via metabolisme, waarbij metabolieten worden uitgescheiden in de feces (30% onveranderd) en een zeer kleine hoeveelheid in de urine (<2%). De eliminatiehalfwaardetijd is ongeveer 10 uur. De fractie loperamide die in de darm wordt geëlimineerd, kan worden gereabsorbeerd, wat resulteert in een enterohepatische cyclus.
Farmacokinetiek in bijzondere situaties:

- Leverfunctiestoornis: Het metabolisme van loperamide kan verminderd zijn bij leverfunctiestoornissen, wat resulteert in een verminderde leverklaring.

Indicaties

- [DIARREE]. Symptomatische behandeling van acute of chronische diarreeprocessen.

Dosering

- Volwassenen, oraal:
* Acute diarree: begin met 4 mg, gevolgd door 2 mg na elke stoelgang.
* Chronische diarree: begin met 4 mg, gevolgd door 2-12 mg/24 uur totdat er 1-2 stoelgangen per dag zijn bereikt.
De maximale dagelijkse dosis is 16 mg.

- Kinderen, oraal:
* Kinderen ouder dan 5 jaar:
a) Acute diarree: Eerst wordt 2 mg toegediend, gevolgd door 2 mg na elke stoelgang.
b) Chronische diarree: aanvankelijk wordt 2 mg toegediend, gevolgd door de dosis die nodig is om 1-2 stoelgangen per dag te bereiken.
* Kinderen van 2-5 jaar: aanvankelijk 0,4 ml/kg/24 uur, tot maximaal 1,2 ml/kg/24 uur. De behandeling dient te worden gestaakt zodra de stoelgang normaal is of niet binnen 12 uur heeft plaatsgevonden.
* Kinderen jonger dan 2 jaar: De veiligheid en werkzaamheid van loperamide bij kinderen jonger dan 2 jaar zijn niet geëvalueerd.
De maximale dagelijkse dosis bedraagt 6 mg/20 kg.

Dosering bij nierfalen

* Er is geen dosisaanpassing nodig.

Dosering

BIJ LEVERFALEN
* Er zijn geen specifieke doseringsaanbevelingen beschikbaar. Voorzichtigheid is geboden, aangezien het first-passmetabolisme verstoord kan zijn.

Regels voor correct bestuur

Bij chronische diarree is het raadzaam de dosis loperamide te verdelen over twee of drie doses.

Contra-indicaties

- [OPIOÏDEALLERGIE] of voor een van de bestanddelen van het geneesmiddel.

- Bloederige diarree veroorzaakt door invasieve micro-organismen zoals entero-invasieve stammen van Escherichia coli, Salmonella ([salmonellose]) of Shigella ([shigelose]), of, in het geval van [pseudomebraneuze colitis], veroorzaakt door breedspectrumantibiotica. In deze gevallen wordt het gebruik van loperamide afgeraden, omdat remming van de peristaltiek de contacttijd tussen het darmslijmvlies en microbiële toxines kan verlengen, waardoor de schade toeneemt. Bij bacteriële diarree kan het soms nodig zijn antibiotica toe te dienen.
· Situaties waarin remming van de peristaltiek vermeden moet worden, zoals [CONSTIPATIE], [ILEUS] of [OPGEZETTE BUIK], aangezien loperamide dit proces kan verergeren. Als een van deze symptomen optreedt tijdens de behandeling van diarree, is het raadzaam de behandeling te staken.

Waarschuwingen over hulpstoffen:

- Dit geneesmiddel bevat lactose. Patiënten met erfelijke [LACTOSE-INTOLERANTIE] of galactose-intolerantie, Lapp-lactasedeficiëntie of glucose-galactosemalabsorptie mogen dit geneesmiddel niet gebruiken.

Voorzorgsmaatregelen

- [LEVERFALEN]. Loperamide wordt via de lever uitgescheiden, dus bij leverfalen kan het first-passmetabolisme verminderd zijn, wat kan leiden tot accumulatie van het geneesmiddel. De dosering moet mogelijk worden aangepast, afhankelijk van de mate van leverfalen.

- [COLITIS ULCERATIEF] of [HIV-INFECTIE]. Bij patiënten met colitis ulcerosa of aids is de toediening van antidiarreemiddelen die de darmmotiliteit remmen, in verband gebracht met een verhoogde incidentie van toxisch megacolon. Daarom is het raadzaam om uiterst voorzichtig te zijn en de behandeling te staken als er een opgeblazen gevoel of andere symptomen zoals hevige buikpijn, misselijkheid, braken of verlies van eetlust optreden.

- Uitdroging. Remming van de darmperistaltiek kan leiden tot vochtretentie in het darmlumen, waardoor de uitdroging verergert. Het is raadzaam om de uitdroging van de patiënt eerst te corrigeren door water of orale rehydratatieoplossingen toe te dienen.

Patiëntenadvies

- Het is niet raadzaam om zonder overleg met een arts een behandeling met een middel tegen diarree te starten, omdat het middel de symptomen kan verergeren.

- Raadpleeg een arts als de acute diarree aanhoudt of verergert na twee dagen behandeling.

- Raadpleeg uw arts als uw ontlasting zwart, olieachtig of stinkend is, of bloed, slijm of pus bevat. Raadpleeg ook uw arts als u koorts krijgt hoger dan 38°C (100°F) bij kinderen of 38,5°C (100°F) bij volwassenen, of als u buikpijn heeft die niet afneemt met de stoelgang.

Interacties

- Cholestyramine. Een studie heeft een mogelijke remming van het effect van loperamide aangetoond, daarom wordt aanbevolen de toediening te spreiden.

- Laxeermiddelen: Het toedienen van middelen tegen diarree, zoals loperamide, met gelijktijdige toediening van laxeermiddelen die de darmwerking verhogen, zoals ispaghula, methylcellulose, agar of sterculiagom, wordt afgeraden, aangezien gelijktijdig gebruik darmobstructies met ernstige gevolgen voor de patiënt kan veroorzaken.

- Ritonavir: mogelijke verhoging van loperamide Cp. Let op.

- Saquinavir: Mogelijke verlaging van saquinavir Cp met risico op verminderde antivirale activiteit.

- Theofylline. Farmacokinetische studies hebben een afname van de absorptie van theofylline aangetoond bij toediening in vormen met gereguleerde afgifte, waarschijnlijk als gevolg van remming van de darmmotiliteit.

Zwangerschap

FDA-categorie B. Dierstudies met doses die 30 keer zo hoog waren als de dosis voor mensen, leverden geen bewijs op van schadelijkheid voor de foetus. Hogere doses beïnvloedden de overleving van moeder en kind. Er zijn geen adequate, gecontroleerde studies bij mensen uitgevoerd, dus dit geneesmiddel is alleen goedgekeurd voor gebruik bij gebrek aan veiligere therapeutische alternatieven.
Effecten op de vruchtbaarheid. Bij doseringen die 150-200 keer hoger zijn dan de menselijke dosering, is aangetoond dat loperamide de vruchtbaarheid vermindert bij zowel mannen als vrouwen.

Lactatie

Het is niet bekend of loperamide in significante hoeveelheden in de moedermelk wordt uitgescheiden en of dit schadelijk kan zijn voor de baby. De American Academy of Pediatrics acht het verenigbaar met borstvoeding, maar uiterste voorzichtigheid is geboden.

Kinderen

De veiligheid en werkzaamheid bij kinderen jonger dan twee jaar zijn niet onderzocht, daarom wordt het gebruik ervan niet aanbevolen. Uiterste voorzichtigheid is geboden bij kinderen ouder dan twee jaar, aangezien er aanzienlijke variatie in de farmacologische respons kan optreden als gevolg van uitdroging. Kinderen jonger dan drie jaar zijn eveneens gevoeliger voor de centrale opioïde effecten van loperamide.

Senioren

Uitdroging die gepaard gaat met diarree komt vooral veel voor bij ouderen. De gevolgen ervan kunnen dan ook sterk verschillen.

Bijwerkingen

De bijwerkingen van loperamide komen over het algemeen weinig voor, hoewel ze matig significant zijn. In de meeste gevallen zijn de bijwerkingen een verlengstuk van de farmacologische werking en hebben ze voornamelijk invloed op het spijsverteringsstelsel. In de meeste gevallen zijn ze niet te onderscheiden van de symptomen van diarree zelf. Deze bijwerkingen komen vaker voor bij langdurige behandeling. De meest kenmerkende bijwerkingen zijn:

- Spijsverteringsstelsel. Zeer zelden (<0,01%) kan [BUIKPIJN], [WIND], [DYSPEPSIE], [MISSELIJKHEID], [BRAAKEN], [CONSTIPATIE], [DROGE MOND], [OPGEZETTE BUIK], [ILEUS] of [MEGACOLON] optreden.

- Neurologisch/psychologisch. [SLAPERIGHEID] en [DUIZELIGHEID] komen zelden voor (<0,01%). Kinderen zijn bijzonder gevoelig voor de effecten van loperamide op het zenuwstelsel.

- Urogenitaal. Soms kan [URINE-RESTENTIE] optreden.

- Allergisch/dermatologisch. Zeer zelden (<0,01%) zijn [EXANTHEMATEUZE UITSLAG], [URTICARIA] of [PRURITUS]. Geïsoleerde gevallen van [ANGIO-OEDEEM], [STEVENS-JOHNSON SYNDROOM], [ERYTHEMA MULTIFORME] en [TOXISCHE EPIDERMALE NECROLYSE] zijn gemeld, hoewel hun relatie met loperamide niet is onderzocht.
Er zijn ook geïsoleerde gevallen van [OVERGEVOELIGHEIDSREACTIES], waaronder [ANAFYLAXE], gemeld.

Overdosis

Symptomen: Bij overdosering kan depressie van het centrale zenuwstelsel optreden, met sufheid, slaperigheid, miosis, spierhypertonie en ademhalingsdepressie. Urineretentie of ileumatonie kan ook optreden. Deze overdosering komt het meest voor bij leverfalen of bij jonge kinderen.
Behandeling: De patiënt dient 48 uur lang te worden gemonitord om mogelijke depressie van het centrale zenuwstelsel op te sporen. Indien deze symptomen optreden, kan naloxon als tegengif worden toegediend. Omdat de effecten van loperamide langer aanhouden dan die van naloxon, die niet langer dan drie uur aanhouden, dient naloxon te worden herhaald. Het kan ook raadzaam zijn om na inname van loperamide actieve kool toe te dienen.